چرداول

آشنایی با شهرستان

شهرستان چَرداوُل یکی از شهرستان‌های استان ایلام است که مرکز آن شهر سرابله است. شیروان و چرداول در سال ۱۳۶۰ از شهرستان ایلام جداشد و در تقسیمات کشوری قبل از۱۳۶۰ از بخش‌های آن محسوب می‌شد. چرداول دارای ۴ بخش و هفت دهستان است. بخش مرکزی که مرکز آن سرابله بوده و شامل یک دهستان به نام آسمان آباد است. بخش شباب که مرکز آن شهر شباب بوده و شامل دو دهستان به نام‌های شباب (به مرکزیت هلسم) و زنجیره(به مرکزیت زنجیره علیا) است. بخش زاگرس که مرکز آن شهر بلاوه بوده و شامل دو دهستان به نام های بیجنوند (به مرکزیت بلاوه) و قلعه (به مرکزیت شله کوش) است. بخش هلیلان که مرکز آن شهر توحید بوده و شامل دو دهستان به نام‌های هلیلان ( به مرکزیت کهره) و زردلان( به مرکزیت پیازآباد) است . این شهرستان از شمال با استان کرمانشاه، از شرق با استان لرستان، از جنوب و جنوب غربی با شهرستان سیروان و از غرب و شمال غربی با شهرستان ایوان هم‌مرز است. شکل زیر موقعیت شهرستان چرداول را نشان می‌دهد.

در حد فاصل چین‌خوردگی‌های منظم زاگرس غربی، دشت‌های ‌آباد و حاصلخیزی وجود دارد که تحت تأثیر عوامل طبیعی مختلفی مانند جهت امتداد ناهمواری‌ها و میزان نزولات جوی، دارای لایه‌های آبرفتی است. تراکم آبرفت‌های حاصل از جریان سیلاب‌ها و فرسایش سطوح دامنه‌های کوهستانی بر غَنای آبرفت‌ها افزوده‌است. این پدیده موجب‌شده تا زمین‌ها در دشت‌های میان کوهی و همچنین دشت‌های حاشیه‌ای غربی کوهستانی زاگرس بسیار حاصلخیز باشند. حاصلخیزی خاک و منابع آب زیرزمینی فراوان در استان، موجبات‌آبادانی و استقرار جذب جمعیت از ادوار باستان تاکنون را فراهم ساخته است. دشت چرداول، هلیلان و شیروان از جمله این دشت‌های آباد هستند.

تحلیل شهرستان

مزيت‌سنجي و اولويت‌بندي كسب‌وكارهاي موجود در هر شهرستان بر مبناي يک روش تحقيق انجام مي‌شود. در اين روش تحقيق، يک شناسنامه براي هر شهرستان و يک شناسنامه براي هر كسب‌وكار تدوين مي‌شود. اين شناسنامه‌ها به عنوان ورودي به نرم‌افزار داده‌ شده و خروجي نرم‌افزار هم‌پوشاني اين دو شناسنامه و تعيين مشاغل مزيت‌دار شهرستان است. اين اولويت‌بندي‌ها توسط كارشناسان و افراد خبره هر شهرستان بازبيني و اصلاح می‌شوند. يكي از منابع تحليل همين ليست مزيت‌سنجي اصلاح ‌شده ‌است. يكي ديگر از منابع تحليل، مصاحبه با كارشناسان و متخصصين حوزه اشتغال هر شهرستان است. در هر شهرستان با حداقل 3 نفر از اين افراد مصاحبه انجام مي‌شود. اين مصاحبه‌ها پياده‌سازي و ارزيابي مي‌گردد. در صورت وجود تناقض و ابهام بين اين 3 مصاحبه و ليست مزيت‌سنجي، مصاحبه‌هاي تكميلي و حتي مصاحبه بيشتر هم صورت مي‌گيرد تا تيم تحليل به نتيجه نهايي مطلوب دست ‌يابد؛ بنابراين خروجي هر شهرستان از تجميع مصاحبه‌ها و ليست مزيت‌سنجي حاصل مي‌شود. در ادامه تحليل شهرستان سپیدان ارائه ‌شده ‌است.

تعیین کسب‌وکارهای مزیت‌دار شهرستان

همان‌طوري‌كه در قسمت قبل اشاره ‌شد مبناي تحليل، مصاحبه‌ها و ليست مزيت‌سنجي است. از بررسي اين دو منبع رسته‌هاي رايج و اولويت‌دار شهرستان تعيين شده ‌است. مبناي اين اولويت‌بندي، فراواني و ميزان اشاره افراد كارشناس به كسب‌وكارهاي رايج در هر شهرستان و اولويتي كه اين مشاغل در ليست مزيت‌سنجي دارند، است. در هر رسته كسب‌وكارهاي رايج به ترتيب اولويت مشخص شده ‌است. در تحليل به مشاغل موجود، مشاغل قابل توسعه و مشاغلي كه هنوز در شهرستان راه‌اندازي نشده و پتانسيل ايجاد آن‌ها در شهرستان وجود دارد، اشاره شده ‌است. مزيت‌هاي شغلي به ترتيب اولويت در ادامه آورده شده ‌است.

دامپروری

مردم شهرستان چرداول ذاتا علاقه‌مند به پرورش دام هستند و در این زمینه هم بیشتر ترجیح می‌دهند تا دام‌های سبک پرورش دهند. پرورش گوسفند، میش و بز از نژادهای بومی در چرداول هستند که خوب جواب داده‌است. از آن‌جا که استان ایلام هم‌مرز با کشور عراق است از این موقعیت می‌توان در جهت صادرات گوشت دام و طیور استفاده نمود. پرورش گاو بیشتر در مناطقی انجام می‌شود که آب مناسب برای تغذیه این دام وجود داشته‌باشد.لازم به ذکر است که در بخش هلیلان شهرستان چرداول دامداری رونق خوبی دارد.

پرورش زنبور عسل در شهرستان وجود دارد و با توجه به شرایط موجود، قابلیت گسترش برای آن وجود دارد؛ اما به دلیل بالابودن دمای هوا در فصل تابستان، زنبورداران باید به صورت کوچ‌رو فعالیت خود را ادامه داده و کندوها را به مناطق ییلاقی انتقال دهند. این کسب‌و‌کار تا حد زیادی می‌تواند مزیت مناسبی برای شهرستان باشد چون ذائقه مردم عراق به سمت مصرف شیرینی‌جات و عسل است. تولید این محصول، با کیفیت بالا در طعم‌های مختلف می تواند امکان صادرات به این کشور را برای تولید‌کنندگان چرداول فراهم نماید.

در رابطه با اصلاح نژاد دام، آگاهی زیادی در بین مردم وجودندارد؛ اما انتظار می‌رود با افزایش دانش و فرهنگ‌سازی، استقبال خوبی از این نوع دام‌ها شود.

طبق بررسی‌های انجام‌شده، به شغل پرورش اسب، کمتر از بقیه اشاره شده است. از این رو در رده‌های بعدی قرار می‌گیرد که با سنجیدن جوانب مختلف، می‌توان آن را اجرایی نمود .

باغداری

کاشت سبزیجات و صیفی‌جات در مناطقی از شهرستان که دسترسی به منابع آبی دارند، به خوبی جواب می‌دهد. کاشت و تولید این محصولات، به دلیل کیفیت بالا و بازار فروش مناسب، همچنان قابلیت توسعه و سرمایه گذاری دارند.

کشت‌های گلخانه‌ای اعم از گوجه فرنگی، خیار و فلفل دلمه‌ای در چرداول پیشنهاد می‌شود که با برنامه‌ریزی مناسب سود خوبی را عاید گلخانه‌دار می‌کند. با توجه به قرارگرفتن صیفی‌جات گلخانه‌ای در سبد مصرف روزانه خانوارها، مشکلی برای فروش وجود ندارد و می توان در این بخش سرمایه گذاری نمود.

پرورش قارچ دکمه‌ای و صدفی به شرط داشتن علم و آگاهی، از دیگر کسب‌وکارهایی است که قابلیت اجرایی‌شدن در چرداول را دارند. این محصولات با دارابودن پروتئین مناسب می‌توانند بخشی از نیاز بدن را تامین کنند. همچنین امروزه فرهنگ مصرف قارچ در بسیاری از خانواده‌ها جا افتاده‌است. به همین دلیل اجرای چنین طرحی می‌تواند موفق باشد.

تولید پسته در چرداول چندسالی است که خوب جواب داده و از کیفیت بالایی برخوردار است؛ بنابراین در جهت گسترش آن می‌توان باغاتی را احداث نمود. از دیگر مزیت‌هایی که در مورد پسته وجود دارد، این است که به کیفیت آب مورد استفاده برای آبیاری حساسیت نداشته و با آب شور هم می‌توان این محصول را تولید کرد. پسته را می‎‌توان در بازار با قیمت بالایی به فروش رساند.

کاشت درخت زیتون با شرایط آب‌وهوایی شهرستان مطابقت داشته و قابلیت گسترش کشت دارد. طبق آمار موجود تولید زیتون در استان ایلام نسبتا خوب بوده و بخشی از این تولیدات نیز در بخش هلیلان شهرستان چرداول صورت می‌گیرد.

تولید انگور، سیب، گردو، فندق، هلو، زردآلو و گلابی در برخی باغات شهرستان انجام می‌شود و در صورتی‌که شرایط لازم وجود داشته‌باشد، می‌توان این محصولات را همچنان تولیدکرد. بدیهی است که با افزایش میزان تولید، می‌توان در بخش صنایع تبدیلی این محصولات نیز پیشنهاداتی ارائه‌نمود.

زراعت

امروزه با حجم زیادی از واردات دانه‌های روغنی مواجه هستیم. با همت جهاد کشاورزی در بسیاری از مناطق کشور کشت کلزا اجرا شده است؛ چرا که این محصول علاوه بر مصرف کم آب، بازار فروش خوبی دارد. شهرستان چرداول هم منطقه مناسبی برای کشت این محصول است؛ به همین دلیل در حوزه زراعت، کشت کلزا در اولویت‌های ابتدایی قرار می‌گیرد.

کشت گیاهان دارویی نظیر اسطوخودوس، بابونه، مریم‌گلی، نعناع و مرزه از دیگر کشت‌های کم‌آبی هستند که می‌توان آن‌ها را اجرایی نمود. امروزه خواص و جنبه‌های درمانی که گیاهان دارویی دارند بر کسی پوشیده نیست؛ همچنین بسیاری از افراد به سمت مصرف آن، گرایش پیدا کرده‌اند. با سرمایه‌گذاری در این بخش می‌توان به سود خوبی دست یافت.

اگرچه زعفران محصول استراتژیک منطقه خراسان است؛ ولی کشت آن در بسیاری از مناطق کشور جواب داده‌است. در شهرستان چرداول نیز به صورت آزمایشی کشت این محصول را انجام داده‌اند و با توجه به کیفیت مطلوب و درصد رنگ بالای زعفران تولیدی این منطقه، پیشنهاد گسترش آن به علاقه‌مندان داده می‌شود.

کشت عدس و نخود به صورت دیم در شهرستان چرداول رواج داشته و بسیاری از کشاورزان در این زمینه تخصص مورد نیاز را دارند؛ به همین دلیل پیشنهاد می‌شود تا کشت این حبوبات گسترش یابد. لوبیا به میزان کمتری در شهرستان کشت شده‌است ولی مشکلی برای زراعت آن وجود ندارد و بعد از عدس و نخود دیمی دارای مزیت است.

کشت گندم، جو و برنج عنبربو در حاشیه رودخانه سیمره که از شهرستان چرداول می‌گذرد، انجام می‌شود. از طرفی وجود کارخانه آرد و سیلوی در دست احداث، باعث‌شده تا نگرانی بابت نگهداری گندم و جو وجود نداشته باشد. البته گندم یک محصول استراتژیک بوده و توسط دولت خریداری می‌شود. با توجه به ذائقه مردم غرب کشور برای استفاده از برنج عنبربو، می‌توان کشت این محصول را گسترش داد. در صورت افزایش میزان تولید، در زمینه صنایع تبدیلی برنج هم می‌توان کارکرد.

کشت ماش نسبت به بقیه حبوبات مزیت کمتری دارد اما کشت آن کاملا در شهرستان جواب داده است و قابلیت گسترش دارند.

صنایع غذایی

وجود تولیدات متنوع محصولات دامی و کشاورزی از یک سو و موقعیت جغرافیایی استان ایلام به دلیل هم‌مرز بودن با کشور عراق که مصرف کننده به حساب می‌آید از سوی دیگر، باعث‌شده تا ظرفیت‌های مناسبی برای ورود در بحث صنایع غذایی وجود داشته‌باشد.

تهیه رب گوجه فرنگی، به خاطر تولید بالای مواد اولیه در شهرستان، مزیت مناسبی برای منطقه است. این ماده از مهم‌ترین چاشنی‌های مورد استفاده در آشپزی بوده و در صورتی که با رعایت تمامی ضوابط تهیه شود، بازار خوبی خواهد داشت؛ از این‌رو می‌توان در زمینه تولید آن ورود پیداکرد.

چیپس میوه به دلیل وجود باغات میوه در برخی مناطق شهرستان که مستعد تولید هستند، مزیت پیدا می کند. از آن‌جایی که تمامی میوه‌ها ممکن است به صورت تازه‌خوری مصرف نشود‌، با فراوری مناسب و تهیه برگه‌های خشک شده‌ی آن می‌توان زمینه فعالیت مناسبی حتی در منزل ایجادکرد.

تولید ترشی‌جات، فرآوری زیتون و تولید شوریجات به دلیل در دسترس بودن مواد اولیه در استان و شهرستان و بازار همیشگی این محصولات، می تواند گزینه مناسبی برای راه‌اندازی کارگاه به صورت خانگی و یا وسیع باشد. بسیاری از مردم این محصولات را درکنار غذای خود مصرف می‌کنند؛ بنابراین اگر این تولیدات با رعایت اصول و نکات انجام شود، موفق خواهدبود.

برداشت انگور از باغات شهرستان چرداول در سطح نسبتا بالایی انجام می‌شود؛ از این‌رو در زمینه فرآوری آن می‌توان ورود پیدا کرد. فرایندهایی که بر روی انگور انجام می‌شود باعث تولید مواد غذایی با ارزشی می‌گردد. از این رو تولید کشمش، شیره و سرکه‌ی انگور از مشاغل پیشنهادی مرتبط هستند. اگر سطح تولید در حد بالایی باشد ایجاد واحد فرآوری به صورت کارگاهی و کارخانه‌ای نیز مزیت پیدا می‌کند.

به دلیل تغییر ذائقه و تمایل مردم به سمت لبنیات سنتی، در بخش هلیلان که دامپروری رونق بیشتری دارد؛ می‌توان کارگاه‌های فرآوری و تولید محصولات لبنی را احداث نمود.

از آنجایی که سطح تولید دانه‌های روغنی در این منطقه زیاد است می‌توان احداث یک واحد روغن‌کشی را در شهرستان پیشنهاد داد.

با توجه به رونق تولید گندم در این شهرستان، می‌توان فرآورده‌هایی از آرد تهیه کرد. شیرینی‌پزی اگر در زمینه تولید شیرینی های فانتزی جدید باشد، احتمال موفقیتش بیشتر خواهدبود. در واقع اجرای این طرح بیشتر از هر چیز نیازمند خلاقیت و نوآوری است که با پیشرفت تکنولوژی و امکان دسترسی به اینترنت مشکلی در این زمینه وجود ندارد. تولید رشته آشی و پلویی در سطح خانگی و کارگاهی با بازاریابی مناسب قابلیت اجرا دارد.

به دلیل فعالیت بیشتر افراد در زمینه کشاورزی و دامپروری و رونق تولیدات در این دو حوزه می‌توان با انجام فرایندهایی، مواد غذایی مختلفی تولید نمود که بیش از هرچیز نیازمند تحقیق و سنجیدن جوانب مختلف است. از این رو سایر فرآورده های تولیدی شامل پفک گندم, برشته کردن گندم، تهیه ژلاتین از استخوان گاو و تولید شیر خشک در این دسته قرارمی‌گیرند .

صنایع تبدیلی و تکمیلی

برای فروش و عرضه تولیدات دامی و کشاورزی، بهتر است با قرار گرفتن صنایع تبدیلی در کنار تولید علاوه‌بر ایجاد اشتغال، سود بیشتری هم کسب نمود. بسته‌بندی حبوبات و سبزیجاتی که تولید چرداول هستند گزینه‌ی شغلی مناسبی است که البته شرط ایجاد آن، گسترش تولیدات در شهرستان است.

بسته‌بندی ادویه‌جات از دیگر پیشنهادات کارشناسان برای ایجاد کسب‌وکار است. با توجه به تولیداتی که در شهرستان انجام می‌شود، وجود یک سردخانه صنعتی به منظور نگهداری بهتر و عرضه خارج از فصل تولید، از نیازهایی است که در حوزه صنعت نمود پیدا می کند.

احداث کشتارگاه صنعتی وبسته‌بندی فرآورده‌های دام برای کشتار دام‌هایی که در شهرستان پرورش داده می‌شوند هم از دیگر پیشنهادات است.

با توجه به رونق تولیدات صنایع دستی محلی نظیر گلیم، جاجیم و فرش، تولید نخ از پشم گوسفند و رنگرزی به صورت کارگاه‌های کوچک می‌تواند در شهرستان موفق باشد.

بسته‌بندی عسل اگر چه به صورت شخصی انجام می‌شود؛ ولی با توجه به تولیدات و بازار فروش مناسب، قابلیت صنعتی شدن دارد.

صنایع دستی

چرم‌دوزی چند سالی است که به همت کارشناسان اشتغال کمیته امداد در شهرستان آموزش داده شده‌است. در زمینه تولید کیف و کفش حتی صادرات به تهران هم انجام می‌شود، چون کیفیت محصولات تولیدی بالاست و بازار فروش خوبی دارد؛ بنابراین تولید مصنوعات چرمی همچنان قابلیت گسترش دارند.

معرق‌کاری، میناکاری و تولید ظرف سفالی در قالب طرح‌های محدود در شهرستان اجراشده و با بازاریابی مناسب می‌توان آن‌ها را در قالب کارگاه‌های کوچک خانگی گسترش داد.

صنعت

طبق بررسی‌های انجام‌شده، ایجاد واحد تولید کاغذ و مقوا در شهرستان جواب خواهدداد. از صنایع و کارگاه هایی که در چرداول فعال هستند می توان به موارد زیر اشاره نمود:

کارخانه شیر سحر، تولید فولاد آتنا، کارخانه نوشابه کوکاکولا، تولید دلستر هایسنس، بیسکویت ساناز طلایی، 2 واحد تولید خوراک دام و طیور، کارخانه آرد،کارگاه سنگ بری و گونی بافی، کارگاه آجرپزی، واحد کارگاهی بسته بندی سبزیجات و حبوبات

طیور

پرورش مرغ محلی، بلدرچین و بوقلمون در شهرستان جواب داده است و حتی می‌توان در زمینه صادرات آن‌ها هم اقداماتی انجام داد؛ بنابراین قابلیت توسعه دارند. مرغ محلی چه با هدف تخمگذاری و چه با هدف تولید گوشت باشد مزیت زیادی دارد. اگر این مرغ از بومی‌های منطقه باشد بهتر است. بلدرچین و بوقلمون گوشت‌هایی با طبیعت گرم هستند و ارزش غذایی بالایی دارند. از این رو پرورش آن‌ها می‌تواند طرح خوبی برای علاقه مندان به حوزه طیور باشد.

● شیلات

وجود رودخانه سیمره می تواند زمینه خوبی برای پرورش ماهیان سردآبی باشد. البته بیشتر افراد ترجیح می دهند آب رودخانه را برای زراعت استفاده کنند ولی در حال حاضر پرورش ماهی قزل آلا فقط در یکی از روستاها انجام می شود.

مشاغلمزیت
پرورش گوسفند1
پرورش بز گوشتی 2
پرورش میش 3
کاشت سبزیجات4
پرورش زنبور عسل5
احداث گلخانه خیار6
پرورش گاو7
احداث گلخانه گوجه فرنگی8
کشت کلزا9
پرورش مرغ بومی10
کشت زعفران11
احداث گلخانه فلفل دلمه ای12
کاشت پسته13
پرورش قارچ دکمه ای14
کشت گیاهان دارویی15
احداث باغ زیتون16
بسته بندی سبزیجات17
تولید چیپس میوه18
کشت عدس19
بسته بندی عسل20
پرورش بوقلمون21
احداث باغ انگور22
بسته بندی حبوبات23
فرآوری زیتون24
احداث سردخانه25
تولید سرکه و شیره انگور26
تولید رب گوجه فرنگی27
کاشت لوبیا28
پرورش ماهی قزل آلا29
بسته بندی ادویه جات30
کاشت برنج عنبربو31
پرورش قارچ صدفی32
کاشت نخود33
چرم دوزی34
تولید و بسته بندی کشمش35
احداث کشتارگاه36
کشت گندم37
پرورش بلدرچین38
مصنوعات چوبی39
تولید ترشی جات40
احداث باغ گردو41
احداث باغ سیب42
احداث باغ هلو43
احداث باغ فندق44
شیرینی پزی45
بسته بندی گوشت46
پرورش ماهیان گرمابی47
تولید رشته آشی و پلویی48
رنگرزی49
پرورش اسب50