بستک

آشنایی با شهرستان

شهرستان بَستَک یکی از شهرستان‌های استان هرمزگان در جنوب ایران است و مرکز آن شهر بستک می باشد. این شهرستان در غرب استان هرمزگان واقع شده است و وسعت آن ۵۶۴۸ کیلومتر مربع می باشد. شهرستان بستک از شمال به شهرستان لار، از جنوب به بندرلنگه، از مغرب به استان فارس و از مشرق به بندرعباس و بندر خمیر محدود است. این شهرستان با جمعیت 80492 نفر دارای دوشهر (بستک و جناح)، سه بخش (مرکزی، جناح و کوخرد) و ۱۰۰ روستا می‌باشد. شهرستان بستک به علت نزدیکی به خلیج فارس و نزدیکی به منطقه حاره و همچنین داشتن موقعیت کوهستانی، دارای ویژگی‌های اقلیمی منحصر به فردی است. این شهرستان با توجه به موقعیت منطقه، دارای آب وهوای گرم و خشک در تابستان و سرد و خشک در زمستان است. همچنین بستک به علت نزدیکی به مدار خط السرطان دارای آب وهوای گرم و خشک به لحاظ تقسیم‌بندی اقلیمی است. شکل زیر موقعیت شهرستان بستک را نشان می دهد.

تحلیل شهرستان

مزيت‌سنجي و اولويت‌بندي كسب‌وكارهاي موجود در هر شهرستان بر مبناي يک روش تحقيق انجام مي‌شود. در اين روش تحقيق، يک شناسنامه براي هر شهرستان و يک شناسنامه براي هر كسب‌وكار تدوين مي‌شود. اين شناسنامه‌ها به عنوان ورودي به نرم‌افزار داده‌ شده و خروجي نرم‌افزار هم‌پوشاني اين دو شناسنامه و تعيين مشاغل مزيت‌دار شهرستان است. اين اولويت‌بندي‌ها توسط كارشناسان و افراد خبره هر شهرستان بازبيني و اصلاح می‌شوند. يكي از منابع تحليل همين ليست مزيت‌سنجي اصلاح ‌شده ‌است. يكي ديگر از منابع تحليل، مصاحبه با كارشناسان و متخصصين حوزه اشتغال هر شهرستان است. در هر شهرستان با حداقل 3 نفر از اين افراد مصاحبه انجام مي‌شود. اين مصاحبه‌ها پياده‌سازي و ارزيابي مي‌گردد. در صورت وجود تناقض و ابهام بين اين 3 مصاحبه و ليست مزيت‌سنجي، مصاحبه‌هاي تكميلي و حتي مصاحبه بيشتر هم صورت مي‌گيرد تا تيم تحليل به نتيجه نهايي مطلوب دست ‌يابد؛ بنابراين خروجي هر شهرستان از تجميع مصاحبه‌ها و ليست مزيت‌سنجي حاصل مي‌شود. در ادامه تحليل شهرستان سپیدان ارائه ‌شده ‌است.

تعیین کسب‌وکارهای مزیت‌دار شهرستان

همان‌طوري‌كه در قسمت قبل اشاره ‌شد مبناي تحليل، مصاحبه‌ها و ليست مزيت‌سنجي است. از بررسي اين دو منبع رسته‌هاي رايج و اولويت‌دار شهرستان تعيين شده ‌است. مبناي اين اولويت‌بندي، فراواني و ميزان اشاره افراد كارشناس به كسب‌وكارهاي رايج در هر شهرستان و اولويتي كه اين مشاغل در ليست مزيت‌سنجي دارند، است. در هر رسته كسب‌وكارهاي رايج به ترتيب اولويت مشخص شده ‌است. در تحليل به مشاغل موجود، مشاغل قابل توسعه و مشاغلي كه هنوز در شهرستان راه‌اندازي نشده و پتانسيل ايجاد آن‌ها در شهرستان وجود دارد، اشاره شده ‌است. مزيت‌هاي شغلي به ترتيب اولويت در ادامه آورده شده ‌است.

طیور

امروزه یکی از معیارهای پیشرفت جوامع، وضعیت تغذیه به ویژه تغذیه پروتئین توسط افراد آن جامعه است. وظیفه متخصصین علوم دامی تولید پروتئین با حداکثر کیفیت و عملکرد و حداقل هزینه و بار محیطی می باشد. فراورده های طیور از مهم ترین منابع پروتئینی در اغلب کشورها هستند؛ به طوری که تولید و مصرف آن ها در اغلب کشورها با سرعت روز افزون در حال افزایش است. در این زمینه برای پرورش بسیاری از طیور شرایط مساعدی در شهرستان بستک وجود دارد، اما نکته مهم و قابل توجه، بازاریابی جهت فروش محصولات تولیدی است. در واقع وجود بازار فروش دائمی و مطمئن می تواند زمینه را برای گسترش طرح های پرورش طیور چه به صورت سنتی و چه صنعتی فراهم نماید. در شهرستان بستک پرورش طیور به دلیل عدم نیاز به آب زیاد از رونق بیشتری نسبت به دامداری برخوردار است. در ادامه به برخی از طیوری که پرورش آن ها در این شهرستان مزیت دارد، پرداخته می شود.

مرغ از جمله طیوری است که در این شهرستان توجه خوبی به پرورش آن شده است. طبق نظر کارشناسان حدود 110 واحد مرغداری صنعتی در این شهرستان وجود دارد. همین امر نشان‌دهنده موفقیت خوب طرح پرورش مرغ گوشتی در شهرستان است؛ بنابراین می توان این طرح را گسترش داد. گوشت مرغ به سبب مزیت‌های فراوانی که دارد به عنوان منابع تامین پروتئین می تواند مطرح و نیاز عمومی منطقه و کشور را در این زمینه مرتفع نماید. ارزش غذایی بالای گوشت طیور، کم بودن افت پس از کشتار، سالم و بهداشتی بودن گوشت طیور، قابلیت هضم و جذب بالا، سرعت رشد سریع، صرفه جویی در جایگاه و زمین و دوره بازگشت سرمایه سریع از فواید پرورش مرغ گوشتی است. همچنین طبق بررسی های انجام شده، در زمینه پرورش مرغ مادر کار خاصی در شهرستان صورت نگرفته است و از استان های مجاور وارد می شود ؛ لذا فعالیت در این زمینه نیز دارای توجیه اقتصادی مناسبی خواهد بود.

شترمرغ از دیگر طیوری است که سازگاری خوبی با شرایط اقلیم شهرستان بستک دارد و امروزه فرهنگ مناسبی برای خرید محصولات آن در شهرستان و کل کشور ایجاد شده است. شترمرغ از مقاوم ترین طیور در برابر شرایط محیطی سخت شهرستان است. پرورش این پرنده بی دردسر و مقرون به صرفه بوده و تقریباً تمام اجزای این پرنده مفید و قابل استفاده است. پوست این پرنده از بهترین نوع چرم بوده و مقاومتش سه برابر چرم گاو است و ظرافت خاصی دارد و در تولید کیف و کفش با قیمت بالا به کار می رود. درکل با توجه به مزیت های ذکر شده توسعه پرورش این پرنده در شهرستان مزیت خواهد داشت.

بوقلمون از طیوری است که در شهرستان بستک پرورش آن روبه رشد است و ظرفیت لازم برای توسعه پرورش آن وجود دارد. گوشت بوقلمون دارای خواص غذایي ويژه ای است و محدوديت مصرف خاصي نيز ندارد؛ بنابراین مي تواند جايگزين مناسبی براي گوشت قرمز علی الخصوص در بيمارانی که مصرف گوشت قرمز برای آنها با محدوديت هایی همراه است، مطرح گردد. از ديگر امتيازات گوشت بوقلمون وجود هر دو نوع گوشت سفيد و قرمز در يک لاشه است. پرورش بوقلمون به دلیل به صرفه بودن تولید، در دسترس بودن نهاده‌های مصرفی بوقلمون، نیاز بازار داخلی و نیز امکان انجام صادرات به کشورهای منطقه حائز اهمیت است. سازگاری این پرنده با شرایط آب و هوایی شهرستان نیز توسعه پرورش آن را با توجیه اقتصادی خوبی همراه کرده است.

از طیور دیگری که پرورش آن در شهرستان رواج یافته و بازار خوبی برای گوشت آن در داخل شهرستان و کشورهای خارجی ایجاد شده است، می توان به بلدرچین و کبک اشاره کرد؛ از این رو پرورش آن‌ها دارای مزیت خواهد بود. بلدرچین پرنده ای با جثه کوچک است و در برابر بسیاری از بیماری ها مقاوم می باشد. پرورش بلدرچین به دلیل هزینه های جاری پایین، اشباع نبودن بازار فروش، کوتاه بودن دوره پرورش (40 روز) و عدم پرورش انحصاری توسط شرکت های بزرگ دارای مزیت است. محصولات این پرنده شامل گوشت، تخم بلدرچین و کود است. گوشت و تخم این پرنده دارای ارزش غذایی و دارویی بوده و همچنین سرشار از پروتئین است.

محصولات کبک نسبت به دیگر طیور به دلیل طعم و کیفیت مناسب و قیمت بیشتر، مشتریان خاص خود را دارد. از جهت دیگر به دلیل مقاومت نسبتاً بالای این پرنده در مقابل بیماری‌ها، تلفات آن نسبت به دیگر پرندگان کمتر است. با پرورش کبک به ‌صورت صنعتی می‌توان بخشی از نیاز شهرستان در حوزه گوشت را تأمین کرد. همچنین می‌توان به بازار جوجه و تخم کبک نیز اشاره نمود که قابلیت تولید و عرضه را دارد.

صنایع غذایی

راه‌اندازی کسب و کار فرآوری محصولات کشاورزی می تواند یکی از راهکار های مهم جهت ایجاد اشتغال پایدار و توسعه پایدار امنیت غذایی شهرستان محسوب شود. ایجاد صنایع غذایی در شهرستان بستک، علاوه بر اشتغالزایی، باعث ارتقای سطح درآمد ارزی نیز می‌شود که کاهش هدررفت محصولات کشاورزی و ایجاد ارزش افزوده از منابع را تا حد زیادی ممکن می‌سازد. این شهرستان ظرفیت های بسیار خوبی در زمینه احداث صنایع غذایی مختلف دارد، اما تا به حال آنگونه که باید از این ظرفیت ها استفاده نشده است؛ بنابراین سرمایه گذاری در زمینه ایجاد واحدهای تولید مواد غذایی در این شهرستان امکان پذیر بوده و ارزش افزوده خوبی را ایجاد خواهد کرد. در ادامه به برخی از این ظرفیت ها که از اولویت بهتری در شهرستان برخوردارند اشاره می شود.

مطابق با نظر کارشناسان، به نظر می رسد فعالیت در زمینه تولید لبنیات در شهرستان نسبت به برخی فعالیت های صنایع غذایی مزیت بیشتری داشته باشد. امروزه این فعالیت بیشتر به صورت خانگی انجام می شود. شیر و فرآورده هاي آن از مهمترین اجزاي تشکیل دهنده جیره غذایی انسان است که از لحاظ ارزش غذایی غنی از کلسیم، فسفر، ویتامین هاي مورد نیاز و پروتئین می‌باشد و همیشه استقبال بسیار خوبی از این نوع محصولات می شود. با توجه به وضعیت دامداری در شهرستان، ایجاد واحدی برای تولید لبنیات قابل پیشنهاد است.

با توجه به اینکه در این شهرستان دسترسی به ماهی آسان است ، تولید تن ماهی می تواند گزینه مناسبی باشد. ماهی ها کلا جزء غذاهای پُر خاصیت به حساب می آیند، به خصوص در سال های اخیر و با افزایش نتایج مثبت حاصل از تحقیقات در مورد خواص ماهی، جایگاه مناسبی هم در برنامه غذایی روزانه افراد باز کرده اند. تن ماهی از آن دسته غذاهایی است که به دلیل سهولت تهیه، در فهرست غذایی اغلب خانواده ها وجود دارد.

گوجه فرنگی از جمله محصولاتی است که به مقدار زیادی در این شهرستان تولید می شود و واحدی جهت فرآوری آن در شهرستان وجود ندارد؛ بنابراین احداث کارخانه تولید رب گوجه فرنگی از مزیت خوبی برخوردار است . صنعت تولید رب گوجه فرنگی دارای کاربردهای فراوانی از قبیل چاشنی و بهبود دهنده رنگ و طعم انواع غذا و ماده اولیه سس‌ها و کنسروها است. گوجه فرنگی از خانواده سبزیجات و منبع خوبی از ویتامین‌ها، املاح و برخی از آنتی‌اکسیدان‌ها است. برای مثال غنی‌ترین منبع آنتی اکسیدان «لیکوپن» که از خانواده پیش سازان ویتامین آ است در گوجه موجود است. این سبزی ارزش غذایی بسیار خوبی دارد و منبع غنی ویتامین C و پتاسیم بوده و مقداری حاوی فیبر است.

صنایع تبدیلی و تکمیلی

با وجود تنوع تولید محصولات کشاورزی در شهرستان بستک، بررسی‌ها نشان می‌دهد که سالانه مقداری از این محصولات در مراحل کاشت، داشت و برداشت به ضایعات تبدیل می‌شوند. از سوی دیگر برداشت و یا تولید بسیاری از محصولات کشاورزی در یک بازه زمانی مشخصی رخ می‌دهد؛ اما مصرف آن‌ها در طی سال صورت می‌پذیرد؛ لذا توسعه صنایع تبدیلی در این شهرستان می‌تواند زمان استفاده از محصولات را افزایش دهد و از میزان ضایعات آن بکاهد. همچنین گسترش این صنایع موجب اشتغال‌زایی، ایجاد درآمد و جلوگیری از اتلاف و ضایع شدن محصولات در این شهرستان خواهد شد. مطابق با نظر کارشناسان، فعالیت در زمینه صنایع تکمیلی در شهرستان بستک برای بسیاری از مشاغل به حد اشباع رسیده و یا از توجیه اقتصادی مناسبی برخوردار نیست؛ اما برخی مشاغل هنوز به حد اشباع نرسیده اند و می توان روی آنها سرمایه گذاری کرد که در ادامه به آنها پرداخته می شود.

با توجه به اینکه دام و مخصوصا طیور فراوانی در این شهرستان وجود دارد، همین امر باعث شده است تا نیاز به خوراک دام و طیور در شهرستان بالا باشد. علاوه بر آن، با تولید نیاز خوراک دام و طیور برای استان های مجاور، مزیت خوبی برای این صنعت در شهرستان ایجاد شده است . بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که ایجاد واحدی برای تولید خوراک دام و طیور، فرصت مناسبی برای سرمایه گذاری در شهرستان است؛ زیرا با وجود اینکه در حال حاضر چنین واحد تولید کننده خوراک دام و طیور در شهرستان فعال است؛ اما همچنان نیاز به چندین واحد دیگری وجود دارد. این شهرستان دارای مراتع با ارزشی است که به دلیل پایین بودن هزینه تأمین علوفه از آنها در مقایسه با راه های دیگر تامین علوفه و از طرفی دیگر به دلیل افزایش تعداد واحدهای دامپروری و مرغداری‌ در معرض آسیب و خطر تخریب قرار گرفته اند به همین دلیل باید به سمت تولید خوراک دام به روش های صنعتی رفت تا فشار روی مراتع شهرستان به حد قابل قبولی کاهش پیدا کند. سالانه تقاضا برای محصولات دامی در کشور در حال افزایش است و این امر باعث می شود تا آمار تعداد دام سیر صعودی داشته باشد، از این رو هر سال نسبت به سال گذشته مقدار بیشتری علوفه و خوراک دام مورد نیاز است. در نتیجه با اجرای پروژه‌های صنعتی که با استفاده از ضایعات کشاورزی، خوراک دام و طیو و آبزیان با ارزش غذایی مناسب تولید شود غذای مورد نیاز دام‌ها تأمین می‌شود و هم اینکه استفاده از مواد اولیه ارزانتر در تولید این محصول سبب خواهد شد تا قیمت تمام شده خوراک پائین‌تر بوده و در نتیجه با قیمت کمتری به فروش برسد. تولید خوراک دام و طیور می‌تواند زمینه اشتغال خوبی را به طور مستقیم و غیرمستقیم برای افراد ایجاد کند.

بسته بندی گوشت از جمله مزیت های خوب این شهرستان است که با توجه به رونق دامداری و پرورش طیور، اهمیت ویژه ای پیدا کرده است. گوشت های بسته بندی شده‌ای که در ظروف یکبار مصرف ارائه می شوند و حاوی برچسب‌ هستند، نشان دهنده رعایت شرایط بهداشتی و نظارت دامپزشکی است و مصرف این نوع گوشت ها توصیه می شود. گوشت سالم و بهداشتی دارای رنگ، بو و شکل فیزیکی طبیعی، عاری از هر گونه فضولات و کاملاً تمیز و بدون آثار خون مردگی است.

مقدار تولید خرما در شهرستان بستک زیاد است و باغداران محصول خود را در باغ به فروش می رسانند که در این صورت میزان سوددهی بسیار کم است. از طرفی بسته بندی صنعتی خرما در شهرستان وجود ندارد. درحالی که اگر بسته بندی شود و به فروش رود، بازدهی بسیار بیشتر خواهد بود؛ از این رو ایجاد واحدی برای بسته بندی خرما در شهرستان از مزیت خوبی برخوردار بوده و برای سرمایه گذاری مناسب می باشد. در حال حاضر فعالیت سورتینگ و بسته بندی خرما به صورت سنتی در شهرستان در حال انجام است و قابلیت انجام آن به صورت صنعتی وجود دارد. هدف از سورتینگ محصولات، دسته بندی و درجه بندی انواع محصول بر اساس سایز و کیفیت است؛ به طوری که بتوان محصول نهایی را به صورت یک دست و یک اندازه در بسته بندی های مختلف در بازار ارائه نمود و مشتری نهایی در طول زمان از یکنواختی خرید خود با برند مورد نظر مطمئن باشد.

سردخانه در شهرستان وجود ندارد و کشاورزان در برخی زمان ها به دلیل تولید زیاد، محصول خود را از دست می دهند . از مهمترین مزایای استفاده از سردخانه میوه و سبزی می توان به جلوگیری از فساد محصول اشاره کرد. از دیگر مزایای با اهمیت احداث سردخانه میوه، کنترل قیمت بازار است. در واقع با ساخت سردخانه میوه تعادلی در عرضه و تقاضا ایجاد می گردد و موجب خواهد شد از افزایش بی رویه قیمت که به ضرر مصرف کننده است و از کاهش بیش از حد آن که به ضرر باغداران است جلوگیری به عمل آید؛ بنابراین نقش سردخانه های میوه جات به عنوان حد واسط بازار و باغداران در این بین بسیار پر رنگ و حیاتی است. با توجه به میزان تولید زیاد انواع میوه در شهرستان بستک، احداث چنین واحدی دارای مزیت است.

احداث واحد فرآوری پوست و پشم دام به موجب رونق دامداری در این شهرستان، می تواند به عنوان مزیت محسوب شود. فرآوری پوست دام شامل استفاده از پوست گاو در صنعت چرم دوزی و همچنین استفاده از پشم و کرک گوسفند و بز در صنعت ریسندگی، ضمن ایجاد درآمد مناسب برای سرمایه گذار، سود خوبی را نیز نصیب دامدار می‌کند؛ زیرا چنین واحدی در این شهرستان وجود ندارد و پوست و پشم دام جهت فرآوری به جهرم ارسال می شوند.

لازم به ذکر است که در صورت توجه نکردن به بازار فروش و ظرفیت شهرستان، مشاغلی که در این حوزه ذکر شدند، با مسئله اشباع رو به رو خواهند شد. بنابراین در نظر گرفتن نیاز و ظرفیت شهرستان و همچنین بازار فروش در شهرستان های اطراف در زمینه راه اندازی این مشاغل امری مهم و ضروری است.

باغداری

باغداری یکی از حوزه‌های رایج بخش کشاورزی در شهرستان بستک است. تولید اشتغال توسط بخش باغداری بسیار زیاد می‌باشد و می تواند به اقتصاد شهرستان و فضای کسب و کار رونق بخشد. کشاورزی و از جمله باغبانی در توسعه ملی و افزایش رفاه عمومی، فقرزدایی، تنوع بخشیدن و پایدار کردن الگوی توسعه شهری، توزیع درآمد و عدالت اجتماعی موثر است. همانطور که قبلا نیز اشاره شد، با توجه به پایین بودن سطح آب های زیرزمینی در این شهرستان، کاشت درختان مقاوم به کم آبی رایج تر می باشد که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می شود.

شهرستان بستک سالیانه بیش از 1500 هکتار خرما سطح زیر کشت دارد و تقریبا سالیانه ۸ هزار تن خرما در این شهرستان تولید می شود . خرما از جمله محصولات باغی است که با آب و هوای گرم و اقلیم جغرافیایی شهرستان سازگاری بسیار خوبی دارد. خرما میوه ای با ارزش غذایی بالا است که به علت دارا بودن مواد قندی قابل توجه (حدود 70 درصد) علاوه بر مصرف غذایی، در صنعت نیز موارد استفاده فراوان دارد. مصارف مختلف خرما در صنعت شامل موارد خوراکی مانند شیره، شهد و شکلات خرما است. همچنین از ضایعات آن نیز در ترکیب خوراک دام و طیور، از برگ آن نیز در ساخت انواع ظروف بافتنی و حصیر و از تنه و چوب آن در کارخانجات نئوپان سازی و کاغذسازی و همین طور پوشش ساختمان ها و پل ها استفاده می کنند. با توجه به مطالب فوق، احداث نخلستان در این شهرستان از توجیه اقتصادی بالایی برخوردار است.

همچنین در شهرستان بستک، بیش از 600 هکتار طالبی در سطح شهرستان کشت می شود. گوجه فرنگی با بیش از 400 هکتار در رتبه بعدی قرار دارد . در اولویت های پایین تر نیز کاشت هندوانه، بادمجان و فلفل در شهرستان به خوبی جواب می دهد و می توان بر روی آن ها نیز سرمایه گذاری کرد. روزهای گرم زیاد در سال احداث گلخانه برای کاشت سبزیجات و صیفی جات را سهل نموده و با صرف انرژی کمتر نسبت به محیط های سردسیری می توان نسبت به تولیدات گلخانه ای نیز اقدام نمود.

همانطور که اشاره شد، سطح زیرکشت طالبی در شهرستان بستک بسیار بالا بوده و نشان از سازگاری خوب این محصول با گرمای شهرستان دارد. این میوه حاوی ویتامین های بسیاری است و برای سلامتی بسیار مفید است. بازار خوب طالبی در کل کشور صادرات آن را به سایر استان ها امکانپذیرکرده است و همین امر موجب دلگرمی کشاورز در زمینه کاشت این میوه شده است؛ از این رو می توان سطح زیر کشت آن را در شهرستان افزایش داد. کاشت خربزه نیز در اولویت های پایین تر به دلیل نیاز نوری فراوان و مهیا بودن شرایط آن در شهرستان، برای سرمایه گذاری مناسب می باشد.

سطح زیر کشت گوجه فرنگی در این شهرستان نیز نشان از سازگاری بالای آن با شرایط اقلیمی این شهرستان است و همچنان ظرفیت افزایش تولید به دلیل بازار تازه خوری زیاد و امکان فرآوری آن وجود دارد. گوجه فرنگی در تمام طول سال در آشپزخانه های مردم کشور ما وجود دارد و مورد استفاده قرار می گیرد. این موضوع نشان از بازار بزرگ این محصول در کشور داشته و در صورت مدیریت تولید مشکلی در فروش ایجاد نخواهد شد. از این رو می توان روی این محصول مهم سرمایه گذاری کرد.

بادمجان یا بادنجان نام گیاه خوراکی از تیره بادنجانیان است که در شرایط گرمسیری همچون شهرستان بستک رشد و بازدهی بسیار خوبی دارد؛ از این رو توسعه تولید این محصول نیز جهت سرمایه گذاری در شهرستان بستک قابل پیشنهاد است و انتظار می رود با سوددهی خوبی همراه باشد.

فلفل گیاهی یکساله و علفی است و دارای ساقه بدون کرک به ارتفاع 30 تا 60 سانتی متر، برگهای منفرد بیضی، نوک تیز ( در قسمت انتهایی ساقه) و عاری از کرک در قسمتهای تحتانی ساقه است. فلفل نیز همچون گوجه فرنگی و بادمجان به آفتاب زیاد شهرستان نیاز داشته و در شرایط شهرستان بستک از رشد و بازدهی خوبی برخوردار است و برای سرمایه گذاری پیشنهاد می شود.

هر چند کاشت محصولات مذکور در فضای آزاد توصیه می شود، ولی مصرف بالای آب در روش فضای آزاد و کمبود آب در شهرستان یک مشکل اساسی در این زمینه بوده و احداث گلخانه های تولید سبزیجات و صیفی جات می توانند راه حلی مناسبی باشند. در واقع گلخانه محیطی است که به راحتی می توان در داخل آن شرایط محیطی را تحت کنترل درآورد و به سمت رشد مطلوب گیاه سوق داد. گلخانه‌ها که از نظر اندازه متغیرند گیاهان را از سرمای بیش از حد زمستان یا گرمای بیش از حد تابستان حفظ می‌کنند. در نتیجه تولید صیفی جات و سبزیجات به صورت گلخانه ای نیز برای شهرستان مزیت دارد.

مرکبات تولید شده در شهرستان بستک بیشتر شامل لیموترش می شود. برای تولید لیموترش به دلیل بازار فروش خوب در داخل کشور و همچنین کشورهای اطراف مزیت وجود دارد. لیموترش به انواع غذاها طعم ترش و ملسی می بخشد و بر میزان خوشمزگی آن می افزاید و از این رو طرفداران زیادی در بازار میوه و سبزی دارد. سازگاری با آب و هوا و خاک شهرستان بستک، لیموترش را به یک سرمایه گذاری مطمئن در این شهرستان تبدیل کرده است و می توان بر روی احداث باغات لیموترش در شهرستان سرمایه گذاری کرد.

در این شهرستان پرورش قارچ نیز به صورت محدود انجام می شود که گسترش کشت آن در شهرستان می تواند سوددهی خوبی را به همراه داشته باشد. فعالیت بیشتر در این حوزه در صورت ایجاد بازارفروش کافی دارای مزیت خواهد بود. قارچ غنی از پروتئین و ویتامین است و همین امر باعث شده که جایگزین مناسبی برای گوشت باشد. در برخی از شهرها و روستاها به دلیل عدم آشنایی با فواید قارچ، میزان مصرف این محصول پایین است که می توان با تبلیغ و معرفی این محصول، میزان مصرف را افزایش داد. همچنین پرورش قارچ از شغل هایی است که می توان با سرمایه اولیه کم و محیط کوچک شروع کرد. در کل در شهرستان فعالیت جدی در این زمینه انجام نشده است و پتانسیل برای ورود به این عرصه وجود دارد. شاید دلیل موفقیت تولید قارچ در شهرستان بستک را بتوان دسترسی به مواد اولیه ارزان عنوان کرد.

صنعت

مشاغل صنعتی از مهم ترین عوامل توسعه اقتصادی است، اما در شهرستان بستک آن گونه که باید به آن توجه نشده است و لازم است از پتانسیل های شهرستان در این حوزه برای پیشرفت اقتصادی استفاده شود. در این شهرستان، تعدادی واحد صنعتی در زمینه های مختلف وجود دارد، اما پتانسیل های شهرستان نشان دهنده این موضوع است که همچنان برای ایجاد واحدهای صنعتی جدید نیز ظرفیت وجود دارد.

تولیدات پوشاک به دلیل سفارشگیری از استان فارس از رونق خوبی برخوردار است و روند رو به رشدی را دارد ؛ لذا سرمایه گذاری در این زمینه با موفقیت همراه خواهد بود. از طرفی با توجه به اینکه اکثر پوشاک مورد نیاز شهرستان از سایر شهرستان ها و استان ها وارد می شود، ایجاد واحدی برای تولید انواع پوشاک می تواند گزینه مناسبی برای ایجاد کسب و کار سودده باشد.

این شهرستان دارای معادن گچ بسیار زیادی می باشد و گچ تولید شده به دبی صادر می شود . از این رو می توان در این زمینه نیز سرمایه گذاری کرد و به سودهای کلانی دست یافت. علی‌رغم این که فعالیت در این زمینه به سرمایه زیادی نیاز دارد؛ اما سود به دست آمده نیز بسیار زیاد خواهد بود.

در مورد سبد پلاستیکی، علی رغم تولید آن در داخل شهرستان، به دلیل نیاز زیاد، از استان های فارس و اصفهان واردات انجام می شود . لذا تولید سبد پلاستیکی در داخل شهرستان ظرفیت داشته و می توان نسبت به این کار اقدام نمود. سبدهای پلاستیکی موارد استفاده متعددی دارند و به کمک آنها جمع آوری و حمل و نقل میوه و سبزی به راحتی ممکن می شود و از وارد شدن ضربه به آن‌ها جلوگیری می شود.

رعایت بهداشت فردی و اجتماعی، نقش زیادی در سلامتی و طول عمر انسان ها و در مجموع جامعه دارد. یکی از راهکارهای رعایت بهداشت فردی و عمومی، استفاده از انواع مواد شوینده و بهداشتی است. به دنبال اختراع و استفاده بشر از لباس و ظرف و دیگر وسایل ضروری زندگی در گذشته، شیوه شستشوی آن نیز مورد بررسی قرار گرفت و سیر تکاملی خودش را طی کرد. در حال حاضر انواع مواد شوینده و بهداشتی را می توان در خرده فروشی ها و عمده فروشی ها یافت. حال آنکه هر کدام دارای ویژگی ها و کاربردهای متفاوتی هستند. نزدیکی این شهرستان به مراکز پتروشیمی در شهرستان های همجوار دسترسی به مواد اولیه را آسان نموده و از این رو تولید مواد شوینده و بهداشتی در شهرستان بستک برای سرمایه گذاری مناسب است.

دامداری

دامداری یکی از مشاغل رایج در شهرستان بستک است و با یکی از مهم ترین نیازهای انسان، یعنی نیاز به منابع غذایی و خصوصا منابع پروتئینی مرتبط می‌باشد، که توجه به آن امری ضروری است. فعالیت در این حوزه شغلی و افزایش بهره وری در آن، می تواند از راهکارهای توسعه اقتصادی و عاملی برای توسعه صنایع غذایی، تبدیلی و تکمیلی محسوب شود. درصد بالایی از مردم این شهرستان به دامداری مشغول هستند. دامداری در این شهرستان عمدتاً به هردو صورت سنتی و صنعتی انجام می شود. از جمله دام‌های پرورشی این شهرستان می توان به بز، گاو، گوسفند و پرورش زنبورعسل اشاره نمود.

پرورش بز در شهرستان بستک دارای مزیت بیشتری نسبت به سایر دام ها است. بزهای پرورشی در این شهرستان بیشتر از نوع بومی هستند و قابلیت توسعه پرورش آن‌ها در شهرستان وجود دارد. با توجه به وجود فصل گرم و تمایل بزهای بومی برای چریدن در مناطق مختلف شهرستان به نظر می رسد که پرورش بز بومی در شهرستان از امتیاز خوبی نسبت به بسیاری از دام های دیگر برخوردار باشد. به طورکلی بز به‌ عنوان یک حیوان اهلی نشخوارکننده جهت تولید شیر و گوشت در مناطق مختلف شهرستان پرورش داده می‌شود. جثه کوچک، کم توقع بودن و مقاومت در برابر بیماری‌ها و شرایط سخت محیطی باعث شده است که بز به‌ عنوان حیوانی محبوب در بین دامداران شهرستان تلقی شود.

پرورش گاو و پرواربندی گوساله در راستای تامین گوشت و شیر می تواند کسب و کار موفقی باشد. پرورش گاو به صورت داشتی ضمن کمک به تولید گوساله برای پرواربندی، نقش مهمی در تولید لبنیات دارد. بخش عظیمی از گوشت قرمز شهرستان توسط گاوهای پروار شده تأمین می‌شود؛ بنابراین این بخش از دامپروری و دامداری ظرفیت زیادی برای توسعه و پیشرفت دارد. مزایای ورود به عرصه‌ پرواربندی گوساله در شهرستان دارای جنبه های مختلف است. از یک طرف، از پوست گاو گوشتی در چرم‌سازی استفاده می‌شود؛ از طرف دیگر از گوشت آن جهت استفاده در تغذیه انسان بهره برداری می شود. همچنین برای جلوگیری از واردات گوشت گوساله از کشورهای دیگر، تولید آن اهمیت دارد. پرواربندی گوساله به هر دو صورت صنعتی و سنتی در شهرستان انجام می گیرد. در پرواربندی علمی و صنعتی از دام‌های نر جوان نژادهای گوشتی استفاده می‌شود. استفاده از ظرفیت ژنتیکی دام‌های گوشتی و کاهش کشتار دام‌های شیری و مولد از دیگر محاسن پرواربندی با روش‌های نوین است. پرواربندی گوساله با روش‌های علمی و نوین سبب کاهش دوره پرواربندی، کاهش هزینه تولید گوشت و جلوگیری از تخریب مراتع می‌شود که همین موضوع مزیت خوبی برای پرورش گاو در شهرستان ایجاد کرده است.

با توجه به آب و هوای شهرستان و منابع طبیعی فراوان، فعالیت در حوزه زنبورداری برای شهرستان مزیت خوبی دارد. این مسئله باعث شده ارزش اقتصادی پرورش زنبورعسل بسیار بیشتر از ارزش ریالی حاصل از تولید عسل باشد. در طی فرآیند پرورش و نگهداری زنبورعسل، با ازدیاد کندوها می توان به فروش کندو نیز فکر کرد و به سود خوبی دست یافت. در ضمن محصول مزرعه پرورش زنبور عسل صرفاً کندو و عسل نیست، بلکه موم، زهر و ژل آن نیز قابلیت فروش دارد. در نتیجه افزایش این فعالیت در شهرستان دارای توجیه مناسبی است و می توان این فعالیت را به میزان بیشتری انجام داد.

پرورش گوسفند بومی نیز در این شهرستان مورد توجه دامداران قرار گرفته است؛ زیرا توان گوسفند بومی برای تحمل اقلیم های متفاوت شهرستان بیشتر است و جیره غذایی کمتر و در نتیجه هزینه کمتری نیز دارد. همچنین تمامی فرآورده های دامی مانند گوشت، شیر، ماست، کره و حتی پشم و پوست دام پرکاربرد هستند و فروش این فرآورده ها در تمامی روزهای سال انجام می‌شود. قیمت گوشت گوسفند بالا است و به علاوه اجزای گوسفند مانند دل، قلوه، جگر، سیرابی، کله پاچه و خوش گوشت نیز قابل فروش هستند. خرید دام برای قربانی کردن در ایام مذهبی مانند عید قربان موجب رونق این کسب و کار می‌شود؛ بنابراین گسترش پرورش گوسفند بومی در شهرستان سوددهی خوبی را به همراه خواهد داشت.

زراعت

بخش زراعت در روند رشد و توسعه اقتصادی نقش‎های متعددی بر عهده دارد که از جمله مهم‎ترین آن‎ها می‎توان تامین مواد خام و اولیه مورد نیاز صنایع بالادستی، تامین نهاده‎هایی مانند نیروی کار، مصرف تولیدات سایر بخش‏های صنعتی از قبیل کودها و سموم شیمیایی و ماشین‌آلات کشاورزی، ارزآوری و تامین مالی سایر بخش‎های زیربنایی را نام برد. با توجه به نظر کارشناسان و داده های آمارنامه سازمان جهاد کشاورزی، کاشت گندم در شهرستان بستک بسیار رایج بوده و بعد از آن کنجد و جو رتبه های بعدی را از نظر سطح زیر کشت دارند. در ادامه می توان به کاشت سویا، سیب زمینی، پیاز، عدس و آفتابگردان در شهرستان اشاره کرد که در ادامه توضیحاتی راجع به آن ها داده می شود.

طبق بررسی های انجام شده، حدود 200 هکتار از اراضی زراعی این شهرستان به کشت گندم اختصاص دارد. در میان محصولات کشاورزی، کاشت گندم نسبت به بقیه کم دردسرتر است. گندم در بازه زمانی حدودا هشت ماهه به ثمر نشسته و به مرحله سوددهی می رسد و در دو نوع بهاره و پاییزه کشت می شود که عملکرد پاییزه آن بیشتر است. علاوه بر خود گندم، کاه آن نیز مشتری خاص خودش را دارد. بعد از برداشت محصول، زمین آن نیز چراگاه گوسفندان می‌شود. همچنین مورد حمایت های دولت واقع شده و کود شیمیایی و بذر نیز به شکل یارانه ای در اختیار کشاورزان قرار می گیرد؛ بنابراین توسعه سطح زیر کشت گندم در این شهرستان توجیه اقتصادی خوبی را به دنبال خواهد داشت.

کارخانه تولید ارده کنجد در شهرستان فعال است و هر مقدار کنجد تولید شده در شهرستان را خریداری می کند و ارده تولیدی را به کل کشور صادر می کند . از طرفی کنجد یک گیاه گرمادوست بوده و به شوری و کم آبی مقاومت خوبی از خود نشان می‌دهد؛ بنابراین در شرایط شهرستان بستک به خوبی رشد کرده و بازدهی مطلوبی خواهد داشت. وجود کارخانه تولید ارده نیز یک اطمینان خاطر به تولید کننده جهت فروش محصول می دهد و از این رو توسعه کشت کنجد می تواند از مزیت خوبی برخوردار باشد.

جو از دیرباز در سبد تغذیه دام جایگاه ویژه داشته و به صورت دانه و علوفه سبز مورد استفاده قرار می‌گیرد. از جو برای تهیه نان و پخت سوپ استفاده می شود و در تهیه غذای کودک نیز کاربرد دارد. جوشانده جو داروي خوبي براي مبتلايان به تب، كم خوني و سوء هاضمه بوده و پایین آورنده کلسترول است. کاشت این گیاه زراعی در کنار گندم، در این شهرستان رایج بوده و با توجه به سازگاری خوب برخی ارقام آن برای شرایط شهرستان، امکان استفاده از اراضی دیم وجود دارد. بازار فروش مطمئن، کاشت، داشت و برداشت مکانیزه، از عواملی است که باعث ایجاد مزیت برای کاشت این گیاه شده و با توجه به تولید پایین جو در کشور نسبت به میزان مورد نیاز، توسعه کاشت این محصول پیشنهاد می شود.

سویا جزو گیاهانی است که هم از روغن آن و هم از کنجاله های آن برای تأمین خوراک دام و طیور می‌توان استفاده کرد؛ بنابراین کشت آن در شهرستان مزیت دارد. این گیاه در مقایسه با ذرت آب کمتری مصرف می کند و با توحه به اینکه در این منطقه کم آبی حاکم شده است، دارای مزیت خواهد بود. ریشه های سویا ازت هوا را تثبیت می کند و مقداری از این ازت هوا در خاک باقی می ماند و در زراعت بعدی به ازت کمتری نیاز خواهد داشت. کشت سویا در تناوب زراعی، بیماریها و آفات را کاهش می دهد. کشت سویا پس از برداشت زراعت اول می تواند ایجاد اشتغال نموده و درآمد زا باشد. به دلیل وجود پروتئین قابل توجه در دانه سویا امکان تهیه انواع غذاهای سالم و مقوی از این دانه روغنی وجود دارد. همچنین کشت و برداشت سویا به ماشین آلات مخصوص نیاز ندارد؛ از این رو توسعه کشت آن در شهرستان قابل پیشنهاد است.

در ادامه می‌توان به توسعه سطح زیر کشت سیب زمینی و پیاز اشاره کرد که تاکنون عملکرد خوبی در شهرستان داشته اند و در صورت مدیریت منابع آبی، گزینه های مناسبی برای اشتغالزایی و سوددهی هستند. سیب زمینی و پیاز از جمله محصولاتی هستند که در اکثر غذاها مورد استفاده قرار می گیرند و فرهنگ مصرف بالایی دارند. در شهرستان بستک مناطق و زمین های کشاورزی بسیار خوبی برای کاشت این محصولات وجود داشته و برخی از کشاورزان علاقه خاصی به کاشت آن ها در مزارع خود دارند. با توجه به نیاز شهرستان و امکان صادرات این محصولات به استان های دیگر توسعه کشت آن ها از توجیه اقتصادی خوبی برخوردار خواهد بود.

حبوباتی همچون عدس نیز در این شهرستان کشت می گردند که می توان در زمینه گسترش سطح کشت آن ها اقدام کرد. علاوه بر اینکه این محصولات در زمین های کشاورزی و به صورت انبوه تولید می شوند، بلکه تولید آن ها در سطح مشاغل خانگی نیز انجام می شود. در واقع قرار دادن کشت عدس در تناوب کشت گندم به علت افزایش ازت خاک باعث حاصلخیزی خاک می‌شود و میزان تولید گندم را افزایش می‌دهد. همچنین بقایای این گیاهان باعث افزایش حاصلخیزی خاک می شود و همچنین به دلیل فیبر بالایی که در این محصولات وجود دارد، در سبد غذایی مردم جایگاه ویژه ای دارند و تولید بیشتر آنها دارای مزیت است.

در اولویت های پایین تر، کشت آفتابگردان روغنی دارای مزیت است. گل آفتابگردان گیاهی یک ساله است که پرورش آن در هر شرایطی از شهرستان بستک ممکن است و فرآورده های حاصل از آن دارای مزیت اقتصادی فراوانی هستند. آفتابگردان در دو نوع آجیلی و روغنی کاشته می‌شود. این گیاه، یکی از نباتات روغنی مهم جهان است که از نظر تولید روغن، بعد از سویا در مقام دوم قرار دارد و بیش از 14 درصد از کل روغن نباتی جهان را تولید می کند؛ بنابراین توسعه کشت آن سوددهی خوبی خواهد داشت.

صنایع دستی

صنایع دستی چکیده و ثمره ذوق و هنر هنرمندان و صنعتگرانی است که با دستان پرتوانشان روح و جان فرهنگ و هنر به یادگار مانده از نیاکان خویش را جاودانه می‌سازند. صنایع دستی نماد فرهنگ اصیل، تاریخ کهن و هنر بی‌مثال مردم این سرزمین اسطوره‌ای است.

نکته ای که در رابطه با صنایع دستی وجود دارد این است که برخلاف زحمتی که هنرمند می کشد تا یکی از صنایع دستی را تولید کند، متاسفانه به علت عدم حمایت و بازار فروش داخلی و خارجی، رغبت به سمت فعالیت در این زمینه کاهش یافته است و بسیاری از هنرهای دستی به همین دلیل به فراموشی سپرده شده اند. در ادامه توضیحاتی راجع به برخی از پتانسیل های صنایع دستی این شهرستان پرداخته می شود؛ اما در هر صورت اگر توجهی به آن‌ها از سمت دولت و نهادهای مربوطه نشود، نمی توان انتظار موفقیت برای آن‌ها داشت.

در شهرستان بستک حصیر در مقیاس زیادی تولید می شود و بازار فروش خیلی خوبی دارد. به دلیل وجود تالاب، ماده اولیه این کالا به راحتی در دسترس حصیربافان قرار می گیرد. وجود نخلستان های زیاد در این شهرستان شرایط را برای تولید این صنعت دستی که از برگ خرما تهیه می شود، فراهم می کند. با استفاده از حصیر لوازم دیگری مانند سبد، گلدان و وسایل تزئینی دیگر نیز ساخته می شود. با توجه به تجربه مردم شهرستان در انجام این کار و وجود مواد اولیه لازم در شهرستان، فعالیت گسترده تر در این زمینه در صورت بازاریابی صحیح، قابلیت توسعه داشته و پیشنهاد می شود.

خوس بافی یکی از انواع سوزن دوزی می‌باشد که از زمان صفویه رونق بیشتری داشته است. از این هنر بیشتر برای تزیین پرده ها، روسری ها و چادرهای توری استفاده می شود. نقوشی که بیشتر در خوس دوزی مورد توجه است، نقوش ستارگان به شکل شش پر، هشت پر و دوازده پر است. نوع نخی که در خوس دوزی مورد استفاده قرار می گیرد نقره ای یا نقره ای طلایی است. همچنین از این هنر در دوخت انواع لباس عروس، لباس های محلی، شال، روسری، چادر و روتختی استفاده می شود. این هنر در شهرستان رونق داشته و محصولات تولید شده از بازار مناسبی برخوردار هستند و همچنان ظرفیت لازم برای توسعه این هنر در شهرستان وجود دارد.

خدمات

تنوع در حوزه مشاغل خدماتی بسیار زیاد است و حرفه های زیادی را در برمی گیرد که میزان سودآوری حرفه ها با توجه به نیاز و ظرفیت شهرستان با یکدیگر تفاوت هایی دارد. در حوزه گردشگری، از آثار باستانی شهرستان بستک می توان به کاروان سرای بستک، مسجد جامع قدیم بستک، کاروان سرای عباسی، حمام خان، قنات های دهونگ، مدرسه‌ی مستفویه و موزه ی مردم شناسی جناح اشاره کرد. آب گرم فاریاب سنگویه، آب گرم تدرویه و مجموعه آب های کریکی از جاذبه های طبیعی شهرستان بستک هستند. با توجه به اینکه در 8 ماه از سال هوای شهرستان بسیار گرم است و شرایط برای گردشگری نامساعد می باشد، بازدید از مکان های مذکور چندان رونقی ندارد . مطابق با نظر کارشناسان، ایجاد فروشگاه مرغ و کارگاه خیاطی در شهرستان بستک در حوزه خدمات از رونق خوبی برخوردار خواهند بود که در ادامه توضیحاتی راجع به آن ها داده می‌شود.

همانطور که قبلا بیان شد، مرغداری های صنعتی زیادی در شهرستان بستک فعالند و میزان تولید مرغ بسیار بیشتر از نیاز شهرستان بوده و به شهرستان ها و استان های اطراف ارسال می شود. بسیاری از مشتریان عمده از شهرستان ها و استان های همجوار جهت خرید مرغ به شهرستان مراجعه می کنند و از این جهت ظرفیت خوبی برای ایجاد فروشگاه مرغ در شهرستان ایجاد شده است.

خیاطی درشهرستان بستک از رونق خوبی برخوردار بوده و افرادی زیادی در شهرستان به آن مشغول هستند. نیاز بازار به خیاطی در شهرستان بستک به حدی است که بتوان کارگاه خیاطی را راه اندازی نمود و به مشتریان خدمات ارائه داد. از این رو توسعه این کار در شهرستان قابل انجام بوده و به سرمایه گذاران پیشنهاد می شود.

شیلات

شیلات از حوزه های شغلی سوددهی است که ظرفیت بسیار خوبی برای آن وجود دارد که اگر از این ظرفیت های شیلاتی استفاده شود، ارزآوری بسیار خوبی به همراه خواهد شد. مطابق نظر کارشناسان، فعالیت در زمینه شیلات به دلیل نزدیکی شهرستان بستک به دریا انجام نمی شود و مزیتی نیز برای این فعالیت ها در شهرستان وجود ندارد.

مشاغلمزیت
پرورش مرغ گوشتی1
پرورش مرغ مادر2
تولید لبنیات3
تولید تن ماهی4
احداث کارخانه خوراک دام و طیور5
بسته بندی گوشت6
بسته بندی خرما7
احداث نخلستان8
کاشت طالبی9
کاشت گوجه فرنگی10
تولید پوشاک11
فرآوری معادن گچ12
تولید سبد پلاستیکی13
پرورش بز14
پرورش گاو15
کشت گندم16
کشت کنجد17
کشت جو18
پرورش شترمرغ19
تولید رب گوجه فرنگی20
احداث سرد خانه21
فرآوری پوست و پشم دام22
کاشت هندوانه23
کاشت بادمجان24
کاشت فلفل25
تولید مواد شوینده و بهداشتی26
پرورش زنبور عسل27
کشت سویا28
کشت سیب زمینی29
کشت پیاز30
کشت عدس31
کشت آفتابگردان32
حصیربافی33
راه اندازی فروشگاه مرغ34
پرورش بوقلمون35
پرورش بلدرچین36
پرورش کبک37
احداث گلخانه سبزیجات و صیفی جات38
پرورش گوسفند39
احداث باغ لیمو ترش40
کاشت خربزه41
پرورش قارچ42
خوس بافی43
راه اندازی کارگاه خیاطی44